Tenis Skorları Nasıl Çalışır? Skorlama Hakkında Kılavuz

Çoğu sporun kendine özgü terminolojisi vardır. Sadece o spor dalına özgü bir kelime dağarcığı ve dil. Krikette “googly”, golfte ‘bogie’ ve futbolda “nutmeg” buna iyi örneklerdir.

Ancak çoğu spor, puanlama konusunda bir tür standart sayısal sistemi izler. Ancak tenis farklıdır. Tenis sadece kendi terminolojisine sahip olmakla kalmaz (ace, moon ball, bagel vb.), aynı zamanda kendine özgü ve karmaşık bir puanlama sistemine de sahiptir.

En koyu sporseverler bile bazen tenis skorlarını anlamakta zorlanabilirler ve bu da bu spora bahis yaparken sorun yaratabilir.

Bu nedenle, love'ın ne anlama geldiğini (tabii ki tenis anlamında) bilmeyenler veya deuce'un iki rakamıyla bir ilgisi olduğunu düşünenler için, işte tenis puanlama sistemine dair basit rehberimiz.

Tenis skorları, diğer sporlardan çok daha farklı ve kendine özgü bir yapıya sahiptir. Ace, moon ball, bagel gibi özel terimlerle birlikte tenis, dünya sporları arasında en karmaşık puanlama sistemlerinden birine sahiptir. Bu rehberde tenis skorlarını, temel kuralları ve kullanılan tüm terimleri profesyonel şekilde açıklıyoruz.

Tenis Skorları ve Anlamları

Öncelikle temel puan sistemini inceleyelim.

Tenis maçları setlerden oluşur. Her set en az altı oyundan meydana gelir. Oyuncular turnuvaya göre iki veya üç set kazanarak maçı tamamlar. Bu nedenle tenis skorlarını doğru okumak hem izleyiciler hem de oyuncular için büyük önem taşır.

Teniste Oyun ve Set Nedir?

Bir seti kazanmak için, en az altı oyun kazanmanız ve aynı zamanda rakibinizden iki oyun daha fazla kazanmanız gerekir.

Örneğin, siz altı oyun kazanmış olabilirsiniz, ancak rakibiniz beş oyun kazanmış olabilir. Skorlarınız arasında iki oyun fark olana kadar, yani 7-5 olana kadar seti kazanmış sayılmazsınız.

Rakibiniz en az iki oyun daha az kazanmışsa, örneğin 6-4 veya 6-3, altı oyunla seti kazanabilirsiniz. 6-6 bittiğinde, seti belirlemek için tie-break gerekir.

Bir maçı kazanmak için kaç set kazanmanız gerektiği, oynadığınız turnuvaya bağlıdır. Çoğu durumda, en iyi üç setten oluşur, bu nedenle kazanan, maçı kazanmak için iki set kazanmalıdır.

Bir set kazanmak için oyuncunun en az altı oyun kazanması ve rakibine karşı iki oyun fark yaratması gerekir. Örneğin:

• 6–4 → Set biter
• 6–5 → Set devam eder
• 7–5 → Set biter

Eğer skor 6–6 olursa tie-break oynanır.

Temel Tenis Puanlama Sistemi

Teniste bir oyunu kazanmak için oyuncular en az dört puan kazanmalıdır. Basit bir puan yapısında bu 0-1-2-3-4 şeklinde olur.

Ancak teniste, basit bir doğrusal puan sistemi yerine, bu puanların her biri bir sayısal değer veya bir isimle ifade edilir. Bunlar aşağıdaki gibi adlandırılır:

• 0 – LOVE
• 1 – 15
• 2 – 30
• 3 – 40
• 4 – GAME

Örneğin servis atan oyuncu ilk puanı kazanırsa skor 15–LOVE olur.

Yukarıdaki senaryoda, bir oyuncu her puanı kazanıyorsa ve bu oyuncunun servis attığını varsayarsak, puan sistemi şöyle olur:

• 15 - LOVE (1-0)
• 30 - LOVE (2-0)
• 40 - LOVE (3-0)
• GAME (Oyunun sonu, maçın sonu değil)

Deuce ve Advantage Nedir?

Bir tenis maçı çok çekişmeli ve skorlar birbirine yakınsa, Deuce ve Advantage devreye girebilir. Bunlar, en çekişmeli maçlar için mini tie-break olarak tanımlanabilir.

Bir maç 40-40'a ulaşırsa, buna Deuce denir. Bir sonraki puanı kazanan oyuncunun maçı kazanacağını düşünebilirsiniz, ancak bu yanlış bir düşüncedir (bazı çiftler maçları hariç). Unutmayın, bu tenis ve bu spor kafa karışıklığından hoşlanır.

Bir sonraki puanı kazanan oyuncu aslında “Avantaj” kazanır. Bu, skor tahtasında ‘A’ ile işaretlenir ve hakem “Avantaj” dedikten sonra oyuncunun adını söyler.

Avantaj sahibi oyuncu, hemen ardından bir sonraki puanı da kazanırsa, oyunu kazanmış olur. Yani, Deuce durumuna gelindiğinde, bir oyuncu oyunu kazanmak için sonraki iki puanı arka arkaya kazanmalıdır.

Avantaj sahibi oyuncu bir sonraki puanı kazanmazsa, skor tekrar Deuce'a (40-40) döner ve süreç yeniden başlar.

Özetlersek, skor 40–40 olduğunda oyun Deuce durumuna gelir. Oyuncunun oyunu kazanabilmesi için üst üste iki puan alması gerekir. Deuce sonrası alınan ilk puan Advantage olarak ifade edilir.

Bazı maçlar birkaç kez eşitliğe dönebilir; bir veya her iki oyuncu da tekrar tekrar avantaj kazanıp kaybedebilir ve sonra tekrar eşitliğe dönebilir. Bu, maçı izlemeyi heyecan verici hale getirebilir!

Set Puanı ve Maç Puanı Nedir? (Set-Point, Match-Point ve Championship-Point)

Bu, bir oyuncunun seti veya maçı kazanmasına bir puan kaldığını ifade eden tenis terminolojisidir.

Bir tenis maçında, bir oyuncunun seti veya maçı kazanmasına bir puan kaldığı ve ardından rakibinin geri dönüş yaptığı durumlar birkaç kez yaşanabilir.

Tenis yorumcuları, oyuncunun turnuvayı kazanmasına bir puan kaldığı durumlarda Şampiyona Puanı (Championship-Point) terimini de kullanır.

Teniste, son puanın kazanılması en zor olanıdır derler.

Bir oyuncu bir puanla seti kazanabilecek durumdaysa set-point, maçı kazanacak durumdaysa match-point yaşanır. Bir turnuvayı kazanmak için gerekli puan ise championship-point olarak adlandırılır.

Servis, Skoru Nasıl Etkiler?

Tenis, puanlama sistemini yapılandırmak için ev sahibi oyuncu ve deplasman oyuncusu bulunmaması açısından diğer birçok spordan farklıdır. Futbol'da ev sahibi takımın skoru her zaman önce gelir.

Teniste ise servis atan oyuncunun skoru önce gelir. Yani 15-LOVE, servis atan oyuncunun ilk puanı kazandığı anlamına gelir. LOVE-15 ise servis karşılayan oyuncunun ilk puanı kazandığı anlamına gelir.

Her oyuncu sırayla servis atar ve her serviste, topu kortun doğru bölümüne, yani yasal servis olarak bilinen bölgeye atmak için iki deneme hakkı vardır.

Teniste servis atan oyuncunun skoru önce okunur. Örneğin:

• 15–LOVE → Servis atan oyuncu önde
• LOVE–15 → Karşılayan oyuncu önde

Her oyuncunun iki servis hakkı vardır. Rakip topa dokunamazsa buna ace denir.

Teniste Ace Nedir?

Teniste ace, temel olarak alıcı tarafından hiç dokunulmayan ve bu nedenle servis atan oyuncuya puan kazandıran bir servistir.

Genellikle, ace oyuncuların ilk servisinde görülür, çünkü bu serviste risk alabilir, büyük oynayabilir ve maksimum güçle vurabilirler. Eğer başarılı olurlarsa ace alırlar, olmazsa ikinci servise geri dönebilirler.

Teniste Servis Kırma (Break) Nedir?

Teniste servis atmak oyuncuya üstünlük sağlar. Servis attığınızda, her puanı önde götürme ve rakibinizi geriye düşürme avantajına sahip olursunuz. Ayrıca aslar da yapabilirsiniz, yani rakibinizi puan başlamadan önce oyundan çıkarabilirsiniz.

Servis atmak bu kadar avantajlı olduğu için, her iki oyuncu da “servislerini koruyorsa” oyunlar genellikle “servis atışında” olarak adlandırılır. Başka bir deyişle, oyuncuların servis oyunlarını kazanmaları beklenir.

Ancak, bir oyuncu servis atışında oyunu kazanamazsa, bu diğer oyuncunun “servis kırdığı” anlamına gelir. Bu, ragbi birliğinde top kaybı, basketbolda top çalma veya buz hokeyinde kısa el golüne benzer.

Ancak teniste bu daha da önemlidir, çünkü rakibinizin servisini en az bir kez kırmadığınız sürece seti doğrudan (yani tie-break olmadan) kazanamazsınız.

Çoğu tenisçi servis oyunlarında kazanabilir, ancak tenis maçlarını kazandıran şey harika bir geri dönüş oyunudur.

Servis atan oyuncudan oyunu almak büyük avantaj sağlar. Bu duruma break denir. Seti normal yoldan (tie-break olmadan) kazanmak için en az bir kez servis kırmak gerekir.

Tie-Break Nedir?

Bir tenis seti 6-6 berabere biterse, tie-break devreye girer.

Tie-break kuralları son yıllarda biraz değişti ve Grand Slam turnuvalarında artık final setinde Super Tie-Break uygulanıyor. Ancak, basitlik (ve akıl sağlığımız) adına, temel tie-break basit bir ilk yedi puana ulaşan kazanır mini maçtır. (Yani, artık standart bir sayısal puan sistemi uygulamayı tercih ediyorlar)

Bir oyuncu ilk tek servisini yaptıktan sonra, oyuncular sırayla iki servis atarlar ve bir oyuncu yedi puana ulaşana kadar bu devam eder. İşleri biraz daha karmaşık hale getirmek için, puanlar arasında iki puanlık bir fark olması gerekir, bu yüzden bu fark oluşana kadar oynamaya devam ederler. Sonunda, en az yedi puana ve iki puanlık bir avantaja sahip olan oyuncu seti kazanır.

Süper Tie-Break, temelde yukarıdaki sistemle aynıdır, ancak yedi puan yerine on puana kadar devam eder. Bu, Grand Slam turnuvalarının final setinde kullanılır.

Klasik Tie-Break

Set 6–6 olursa ilk 7’ye (iki farkla) oynanan tie-break devreye girer.

Super Tie-Break

Grand Slam’lerde final setinde 10 puanlık super tie-break uygulanır.

Grand Slam Tenis Turnuvası Skor Sistemi

ATP tarafından yönetilen erkekler tenis turu ve WTA tarafından yönetilen kadınlar tenis turu, yıl boyunca süren bir turnuva programıdır.

Birçok sıradan tenis hayranı, yalnızca dört Grand Slam turnuvasını (Avustralya Açık, Fransa Açık (Roland Garros), Wimbledon ve ABD Açık) gerçekten takip eder.

Ancak tenis, dünya çapında farklı seviyelerde çeşitli etkinliklerle tüm yıl boyunca devam eder. Turdaki hem erkekler hem de kadınlar için standart puanlama sistemi üç setin en iyisidir.

Grand Slam tenisi farklıdır, ancak sadece erkekler için. Grand Slam turnuvalarında erkekler beş setin en iyisi sistemiyle oynamak zorundadır, kadınlar ise üç setin en iyisi sistemiyle oynamaya devam eder.

• Erkekler: 5 setin en iyisi
• Kadınlar: 3 setin en iyisi

Diğer kurallar genel tenis skor sistemine aynen uyar.

Tenis Neden Böyle Skorlanıyor?

Garip deyin, iddialı deyin, ama ne düşünürseniz düşünün, tenis puanlaması kesinlikle benzersizdir.

Daha da garip olan şey, neden bu şekilde puanlandığını kimsenin tam olarak bilmiyor olmasıdır. Elbette birçok teori var. Bazıları, puanlama sisteminin aslında 15-30-45 olarak başladığını, 15'er artışlarla yükseldiğini, ancak daha sonra bir nedenden dolayı beşin düşürülerek 40 yapıldığını düşünüyor.

Diğerleri ise, kuzey, güney, doğu ve batı olarak belirlenen dört ana noktanın puan olarak kullanıldığı bir saate dayandığını düşünüyor. Ancak bu da 45 yerine 40 olmasını açıklamıyor.

Sıfır için kullanılan “love” kelimesinin, 0 rakamıyla aynı şekle sahip olan Fransızca “l'oeuf” (yumurta) kelimesiyle bağlantılı olabileceği öne sürülmüştür. Ancak bu da yine kanıtlanmamış bir teoridir.

1520'lere kadar uzanan bazı yazılı metinlerde, Jan van den Berghe herkesle aynı soruyu sormuştur: " Açıklanmayan şey, oyuncuların tek bir vuruşla on beş puan kazanabilmelerinin nedeniydi. Sonuçta, tek bir vuruşla birden fazla puan saymaları veya kazanmaları biraz tuhaf... Neden bir vuruş için bir puan, iki vuruş için iki puan verilmiyor?"

1500'lü yıllardan beri aynı soruyu soruyorlarsa, sanırım bunun cevabını asla bulamayacağız, o yüzden bu çılgınlığı kabullensek iyi olur.

Tenis skorlarının 15–30–40 olarak ilerlemesinin kesin bir nedeni yoktur. En yaygın teoriler şunlardır:

• Eski Fransız saat kadranı teorisi
• 15–30–45 sisteminden 40’a sadeleştirme
• “Love” teriminin “l’oeuf” (yumurta) kelimesinden gelmesi

Tenis Terimleri Sözlüğü

Tenis neredeyse kendi diline sahiptir ve bu da inanılmaz derecede kafa karıştırıcı olabilir.

• Ace: Rakibin dokunamadığı servis.
• Advantage: Deuce sonrası kazanılan ilk puan.
• Bagel: 6–0 biten set.
• Break: Servis karşılayanın oyunu alması.
• Break-Point: Servis kırmaya bir puan kalması.
• Championship Point: Turnuvayı kazandıracak puan.
• Deuce: 40–40 eşitlik.
• Fault: Hatalı servis.
• Game: En az 4 puanla kazanılan oyun.
• Love: Sıfır puan.
• Match-Point: Maçı kazandıracak puan.
• Set: 6 ila 12 oyunluk bölüm.
• Set-Point: Seti kazandıracak puan.
• Tie-Break: Set 6–6 olunca oynanan mini maç.